Portekiz’e bağlı Corvo adasında, yavru Atlantik yelkovan kuşlarının ilk göç uçuşunu güvenle gerçekleştirebilmesi için yerleşim alanındaki tüm sokak lambaları beş gece boyunca kapatıldı. Doğal ışık yerine yapay şehir aydınlatmalarına maruz kalarak, yerleşim alanında telef olan binlerce yavru kuşu korumak amacıyla ada genelinde karartma uygulaması başlatıldı.
YAPAY IŞIKLAR KUŞLAR İÇİN NEDEN TEHLİKELİDİR?
Yuvada yaklaşık üç ay geçiren yavru deniz kuşları, sonbahar aylarında geceleri ilk kez açık okyanusa doğru uçmaya başlıyor. Yönlerini yıldızlar ve ay ışığı yardımıyla belirleyen kuşlar, kasabadaki güçlü sokak lambaları nedeniyle yön algısını kaybediyor. Okyanus yerine yerleşim alanına yönelen yavrular, binalara, direklere ve araçlara çarparak yere düşüyor. Kanat yapıları gereği düz zeminlerden tek başlarına havalanamayan bu kuşlar, sokaklarda yırtıcı hayvanların saldırısına veya araç kazalarına maruz kalarak hayatlarını kaybediyor.
ADADAKİ KARARTMA NASIL GERÇEKLEŞTİRİLİYOR?
Kuşların yön kaybını önlemek için adada güvenlik açısından zorunlu olan minimum aydınlatmalar dışında tüm sokak armatürleri kapatılıyor. Şebeke elektriği evlerde tamamen kesilmemekle birlikte ada sakinleri pencerelerden sızan ışığı azaltmak amacıyla aydınlatmalarını gönüllü olarak en düşük seviyeye indiriyor. Yerel yönetim ve çevre kuruluşları, kuşların kitlesel olarak havalandığı kritik sonbahar günlerinde karartma protokolünü titizlikle uyguluyor.
Sokak ışıklarının kapatıldığı saatlerde ada sakinleri, bilim insanları ve gönüllü ekipler Vila do Corvo sokaklarında arama kurtarma faaliyetleri yürütüyor. Çarpma veya yorgunluk nedeniyle yere inen yavru kuşlar tek tek toplanarak havalandırma delikleri bulunan özel kutulara alınıyor. Geceyi bu kutularda güven içinde geçiren kuşlar, ertesi gün uzmanlar tarafından kıyı şeridine götürülerek doğrudan okyanusa salınıyor.
KURTARILAN KUŞ SAYISI 100 BİN RAKAMINI GEÇTİ
Dünya genelindeki Atlantik yelkovan kuşu popülasyonunun yaklaşık yüzde 75’i Azor takımadalarında üreme faaliyetinde bulunuyor. Bölgede 1995 yılından bu yana devam eden kurtarma programı çerçevesinde bugüne kadar 100 binden fazla kuş sağlıklı bir şekilde doğaya kazandırıldı. Kuş koruma nöbetleri ve karartma operasyonları her yıl sonbahar döneminde adalar genelinde uygulanmaya devam ediyor.
